Anayasa Mahkemesi'nin görevleri nelerdir?

Anayasa Mahkemesi’nin görevleri nelerdir?

Anayasa Mahkemesi’nin yetkileri nelerdir?

Anayasa mahkemesi kanunların, Cumhurbaşkanı kararnamelerin, meclis içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetler . Anayasa mahkemesi bu denetimi iki şekilde yapar: somut norm denetimi ve soyut norm denetimi. Soyut norm denetimi şekil bakımından denetimdir. Soyut norm ise görülmekte olan bir davada kanunun Anayasaya açıkça aykırı gören mahkeme davayı bekletici sorun yapar ve Anayasa Mahkemesinden gelen kararı belli bir süre bekler.

Anayasa mahkemesi, devletin 3 temel yönetim organından (yasama-yürütme-yargı) “yargı” kapsamına girer. Başta yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarına karşı yapılan başvuruları değerlendirmek olmak üzere, siyasi partilerin kapatılması davalarına bakmak, siyasi partilerin mali denetimini sayıştay aracılığı ile yapmak, Yüce Divan sıfatı ile yargılama yapmak, uyuşmazlık mahkemesine başkan seçmek, Milletvekilliği düşürülmesi kararlarına karşı yapılan başvuruları değerlendirmek gibi görevleri mevcuttur. Bunun yanı sıra, 2010 yılı itibari ile anayasa mahkemesinin görevleri arasına, bireysel başvuruları karara bağlamak da eklenmiştir. Ayrıca meclis iç tüzüğü ve kanunların şekil ve esas bakımından denetimini yapmakla da görevlidir. Tabii anayasa değişikliklerinin ise anayasaya uygunluğunu yalnızca şekil bakımından denetler. Anayasaya uygunluk denetimini ise buna göre somut ve soyut norm denetimi olarak iki şekilde yapar.
Görev ve yetkileri dışında çalışma prensibinden de bahsedecek olursak;
12 üyesi cumhurbaşkanı tarafından ve 3 üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen 15 üyeden oluşmaktadır.
Üye seçilebilmek için 45 yaşı doldurmuş olmak gerekir ve bunun dışında gerekli birçok şartta mevcuttur.
Üyelerin görev süresi yine 2010 yılı itibari ile 12 yıl olarak belirlenmiştir.
Bir de anayasa mahkemesinin genel kurul bölümünde duruşmalar da yapılır. Anayasa mahkemesinde davalar dosya üzerinden incelenir. Fakat yüce divan sıfatı ile yargılama yapıldığında bir duruşma söz konusudur. Yüce divanda cumhurbaşkanı başta olmak üzere, sayıştay başkan ve üyeleri, HSK üyeleri ve yargıtay başkan ve üyeleri yargılanabilir. Milletvekilleri yüce divanda yargılanamaz.

Anayasa mahkemesine yapılan bireysel başvuruları karar bağlamak, siyasi partilerin mali denetimlerini yapmak ve ayrıca siyasi partilerin kapatılması ile ilgili davalara bakmak, TBMM üyelerinin dokunulmazlıklarının kaldırmasını sağlamaktadır. Yüce Divan adı ile yargılama yapmaktadır.

Anayasa Mahkemesi 1961 anayasası ile kurulmuştur. 15 üyesi bulunmaktadır. Anayasa mahkemesinin birçok görev ve yetkisi bulunmaktadır. Bunlar;

  • Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek
  • Siyasi partilerin mali olarak denetiminden sorumludurular. (Sayıştay aracılığı ile yapılır)
  • Anayasa mahkemesine doğrudan yapılan başvuruları (bireysel başvuru) karara bağlar ve sonuçlandırır.
  • Yargılama görevini Yüce Divan sıfatı ile gerçekleştirir. (Yüce Divanda yargılama işlemini Cumhuriyet başvekili ya da Cumhuriyet başsavcısı gerçekleştirir)
  • Siyasi partilerin kapatılması ile ilgili davalara bakmakla görevlidirler.
  • Aynı zamanda meclis üyelerinin ve milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve üyeliklerinin sonlandırılması ile ilgili davalarla da ilgilenirler.
  • Anayasa mahkemesinin en temel görevi ; Anayasa’da yazılı temel hak ve özgürlükleri korumak; TBMM tarafından çıkarılan yasaların başvuru üzerine anayasa’ya uygun olup olmadığını denetlemektir.

    Siyasi partilerin mali denetimini yaparlar. Sayıştay aracılığı ile. Bunun yanı sıra kanunların anayasaya uygun olup olmadığını denetlemek anayasa mahkemesinin en önemli görevleri arasındadır. Siyasi partilerin kapatılması, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının düşmesi veya meclis üyelerinin üyeliklerinin bitirilmesi gibi görevleri vardır.

    Görev ve yetkileri:
    Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliklerini sadece şekil yönünden ve kanun, kanun hükmünde kararname ve TBMM iç tüzüğünü ise hem şekil hem içerik bakımından uygunluğunu denetler.
    Anayasa değişikliklerini sadece şekil yönünden Cumhurbaşkanı ve en az 1/5 (110) milletvekili 10 gün içinde ve kanunlar, kanun hükmünde kararnameler, TBMM iç tüzüğünü ise şekil ve esas bakımından Cumhurbaşkanı veya 1/5(110) milletvekili yada bir iktidar partisi grubu veya ana muhalefet partisi 60 gün içinde dava açarak denetlenmesini isteyebilir.

    Anayasa mahkemeleri, yüce divan olarak adlandırılmaktadır. Anayasaya uygunluğu, siyasi partileri ve bireysel başvuruları denetlemektedir.

    Yüce Divan Sıfatını Kullanmak.
    Siyasi Partileri Denetlemek.
    Milletvekilliğinin Düşmesi ve Dokunulmazlığı Kaldırılması Kararlarını Denetlemek.
    Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını Seçmek.
    Bireysel Başvuruları Karara Bağlamak.
    1 Ara 2018

    bence şuan uyguladıkları şey değil.

    Anayasa mahkemesine yapılan bireysel başvuruları karara baglar.

    siyasi partilerin mali denetimini yapar.

    yüce divan sıfatıyla yargılama yapar.