Budizm ve Hinduizm nedir?

Budizm ve Hinduizm arasındaki farklar nelerdir?

Öncelikle Hinduizm Hint kıtasına aittir ve Budizm’den çok daha önce ortaya çıkmıştır. Belli bir kurucusu yoktur ve Hinduizm’e inanlara Hindu denir. Budizm ise Hinduizm’den çok daha sonra yine Hint kıtasının güneyinde ortaya çıkmıştır. İsmini kurucusu olan Buda’dan almıştır. Bu ismin anlamı “aydınlanmış, uyanmış” dır. Buda’nın gerçek ismi ise “Siddharta Gautama Sakyamuni”dir.
Aralarında birçok fark var. Öncelikle hinduizmde çok fazla tanrı var ve tanrıların cinsiyetleri olabildiği gibi insansı duygularıda olabiliyor. Budizm’de ise dünyayı yaratan tanrı değildir, dünya insanların hırsları sonucu ortaya çıkmıştır ve o yüzden dünyevi her şeyi reddetme anlayışı vardır. Yine de genel olarak budizm’i hinduizm’in bir kolu olarak görenler de vardır.

Bu iki din Hindistan’da varlığını sürdürmüş dinler arasında tarih boyunca yer almıştır.

Hinduizm resmi bir dindir; Budizm daha çok felsefi bir harekettir. Hindular ruhun ölümsüz olduğuna, yaratıcıyla birleşebilmek adına defalarca yeniden dünyaya gelindiğine inanırlar. Budistler ise, tüm yaşayan canlıların ölümsüz bir ruh kavramı yerine, duyguları, algıları ve duyuları olduğu görüşündedir. Bu açıdan, reenkarnasyon döngüsünden kurtulup, nirvana olarak anılan duruma ulaşmak budistler için temel hedeftir. Nirvana cennet değildir; sadece acıdan, yangınlardan ve arzulardan uzak olunan durumu ifade eder. Darma kavramı hem Hinduizm’de hen de Budizm’de kullanılır; ancak Budizm’de darma evrenin çalışma şekli olarak benimsenir ve bu şekil, Budanın öğretileriyle anlaşılmaya çalışılır. Hinduizm’de ise darma kavramı, kişinin evrendeki rolünü ifade etmektedir.
Hinduizm’de sayısız tanrı ve tanrıça bulunmakla beraber, tek yaratıcı kavramı temeldir. Diğer tüm tanrı ve tanrıçalar o tek büyük yaratıcının ifadeleri, yansımaları olarak algılanmaktadır. Hem tanrılara hem de büyük yaratıcıya ibadetin belli şekilleri bulunur.
Budizm’de ise yaratıcıya ne şekilde bağlanıldığı, ne şekilde ibadet edildiği sorgulanmaz; tek ve büyük bir yaratıcı vardır; kişi kendi aydınlanmasından sorumludur, bu sorumluluğu yerine getirmesi onun yaratıcıya yakın olmasını, hatta yaratıcıyla bütünleşebilmesini sağlar.
Budizmin, tüm canlıların hayatının kutsal olduğu yönündeki düşüncesi, hayvan adaklarına karşı bir duruş sergilemesine neden olur. Hinduizm’de ise kurban verme geleneği ancak Budizm etkisiyle azalmıştır.
Hinduizm inanç sistemi gereği bir kast sistemini de öngörürken, Budizm’de kast sistemi olmadığı gibi tüm canlılar eşit ve yaşam hakkı kutsal olarak değerlendirilir.