Maladaptive daydreaming nedir?

Maladaptive daydreaming (aşırı hayal kurma) nedir?

Maladaptive Daydreaming, diğer adıyla Hayallerin Kontrolden Çıkması olarak bilinen bir psikolojik hastalıktır. İnsanı normal hayatından uzaklaştıran ve insanı sürekli şekilde hayal kurmasına sebep olan bir hastalıktır. Buna bir nevi uyumsuz hayal kurmada denilebilir. Bu insanlar aşırı hayal kurarken diğer insanlarla ilişkileri azaltır ve kişi bu insanlarla iletişim kurmak yerine hayal kurmanın peşinde koşarlar. Kişi bu hayal kurma nedeniyle günlük işlerini aksatırlar.
image">image

psikolojik bir hastalık olan maladaptive daydreaming hayallerinin kontrolden çıkması anlamına gelmektedir. Konuyu biraz açacak olursak bu rahatsızlığa sahip kimseler aşırı hayalcidirler. Hayatının her anını hayal kurlakla geçirip sosyal çevresinden kopmaya başlarlar. Şizofreniyle benzerlik göstersede aynı tür rahatsızlıklar değildir.

Hayalî gerçek ve ya uyumsuz hayal kurma da denilebilir. Bu kişiler aşırı hayal kurarak günlük yaşamlarını aksatmaktadirlar. Başkalarıyla iletişimin yerini bile alabilen bu duruma hayallerin kontrolden çıkması neden olur.

Maladaptive Daydreaming’e uyumsuz hayal kurma da diyebiliriz. Uyumsuz hayal kurma kişinin aşırı hayal kurmasının insanlarla iletişimin yerini aldığı ve günlük işlerin aksatıldığı bir durumdur.

Maladaptive Daydreaming, bir diğer deyişle “Hayallerin Kontrolden Çıkması” insanı hayattan uzaklaştırıp sürekli şekilde hayal kurmaya neden olan bir psikiyatrik durumdur. Buna uyumsuz hayal kurma da diyebiliriz. Uyumsuz hayal kurma kişinin aşırı hayal kurmasının insanlarla iletişimin yerini aldığı ve günlük işlerin aksatıldığı bir durumdur. Bu uyumsuz hayal kurma isteği kişinin ve duygularının gerçeğe bağlı kalma yeteneğini körleştirdiği zamanla ortaya çıkmıştır. Ayrıca Daydreaming çoğu insan için günlük hayatlarının ayrılmaz bir bütünü haline gelmiştir. Maladaptive Daydreaming İsrail’de Hayfa Üniversitesi’nde Prof. Dr. Eliezer Somer tarafından tespit edilmiştir.

Küçük yaşlardan itibaren varlığını gösteren Daydreaming, çoğu çocukta sosyal çevre ile değil de hayalleri ile oynama olarak seyrini göstermektedir. Çoğu insan ise 14-15 yaşlarından itibaren başladığını ve yıllar geçmesine rağmen tüm günlerini hayalleri ile geçirdiklerini belirtmişlerdir. Kişilere şizofreni tanısı konulmayı düşünülse de konulmamıştır, çünkü kurdukları hayallerin gerçek olmadıklarını kabul etmektedirler.

Uyumsuz Hayal Kuruyorsanız Nasıl Anlarsınız?

Uyumsuz hayal kuran insanların birden fazla etkenle belirtilerini gösterdiği gözlenmekte olup bu etkenlerin hepsi her insanda görülmemekte ve aynı şekilde seyir etmemektedir. Ortak belirtiler ise şunlardır:

Kendi karakterleriyle hikâye benzeri özellikleri ile canlı hayaller
Gerçek hayattaki olayların tetiklediği hayaller
Günlük yapılması gereken görevleri tamamlayamama
Gece uyumakta zorluk çekme
Hayal kurmaya devam etmek için arzu duyma
Hayal kurarken aynı hareketleri tekrar etme
Hayal kurarken yüz ifadeleri, jest mimik yapma
Hayal kurarken fısıldama ve konuşma
Uzun süre boyunca hayal kurma (saatlerce)
gibi belirtiler gözlenmektedir.

Günlük yükümlülüklerine ve rutinlerine katlanmak yerine kendilerini iç dünyalarına kaptırmak için kendilerini çıldırmış hissediyorlar. Bu durum, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabında (DSM) resmi olarak psikiyatrik bir bozukluk olarak kabul edilmemektedir. Bu durumu Somer şu ifadeler ile açıklamıştır:

‘’Farklı popülasyonlarda daha fazla araştırma yapılması, çoğaltılması ve genişletilmesi gerekiyor. Aynı zamanda, bu eşsiz hayali formda yer alan beyin mekanizmalarını daha iyi anlamak için beyin görüntüleme çalışmalarını yürütmeliyiz ve neden bu kadar çok bağımlılık yaratabileceğimizi de belirtmeliyiz.”

Uyumsuz Hayal Kurma Tedavi Edilebilir Mi?

Uyumsuz hayal kurmayı teşhis etmek için herhangi bir yöntem bulunamamıştır. Somer ise Maladaptif Daydreaming Scale’i (MDS) geliştirmiştir. MDS, kişinin uyumsuz hayal kurup kurmadığını deneyip denemediğini belirlemek için yardımcı olabilir. MDS 14 bölümlük bir ölçek olup uyumsuz hayal kurmanın 5 özelliğini değerlendirmektedir. Bunlar;

Kurulan hayallerin içeriği (detayı)
Bir kişinin hayal etme yeteneğini kontrol etme becerisi
Hayal kurmanın neden olduğu rahatsızlık derecesi
Bir kişinin hayal kurmanın algılanan yararları
Hayal kurma yetisinin günlük yaşamı ne derece etkilediği
ve hayal kurma belirtilerini ne sıklıkla yaşadıklarını değerlendiriyor.

Somer, MDS çalışmasından ve onaylanmasından bahsedilecek olursa;

45 ülkeden 447 İngilizce konuşan bireyler ile gerçekleştirilmiştir. 3-korelasyonlu faktörler modeli, en iyi öğrenme becerileri, Kinestezi ve Bozukluk, ilgili ödüllendirici deneyimleri yakalamanın yanı sıra uyumsuz hayal kurma psikolojik bozulma altta yatan boyutlarını incelenmiştir. MDS puanları, hayal kurma sırasında obsesif-kompulsif davranış ve düşünceler, dissosiyatif emilim, dikkat eksikliği ve yüksek mevcudiyet duygusu ile ilişkiliydi ama psikotik belirtilerle daha az gözlenmiştir. MDS ve alt ölçeği iyi geçerlilik, sağlam iç tutarlılık ve zamansal istikrar göstermiş ve kendini tanımlayan bireyler arasında uyumsuz hayal kurma olan ve olmayan kişiler arasında iyi bir ayrım göstermiştir. Bu yöntem, Daydreaming tedavisinin geliştirilmesine ışık tutacak olan bir yöntem olduğu düşünülmektedir.

Bir diğer uyumsuz hayal kurma tedavi çalışmasında ise araştırmacılar fluvoksamin’in (Luvox) uyumsuz bir daydreamer’in hayallerini kontrol etmesine yardım etmede etkili olduğunu bulmuşlardır. Fluvoksamin ilacının intihara meyil ettirdiği ve kara kutu uyarısı olduğu bilinmektedir. Fluvoksamin, beyninizdeki serotonin denilen bir kimyasal miktarının artmasına yardımcı olur. Bu değişiklik obsesif kompulsif bozukluğun belirtilerine yardımcı olur.

Kısacası Maladaptive Daydreaming kişinin hayalleri ile gerçek hayatı birbirine karıştırdığı bir durumdur. Tedavisi yoktur ve bir hastalık olarak literatüre geçmemiştir. Daydreaming’in görüldüğü kişilerin sosyal medya da büyük bir platform oluşturduğu görülmüştür. Hayal etmekten korkmayın. Yazının sonunu Eintein’in sevdiğim bir sözüyle bitirmek isterim.

‘’ Hayal, bilimden daha önemlidir; çünkü bilim sınırlıdır. İnsan, aklın sınırlarını zorlamadıkça hiçbir şeye ulaşamaz.’’

HAZIRLAYAN YÜCEL HAKKI KARAKOÇ

Maladaptive daydreaming (aşırı hayal veya uyumsuz hayal kurma) kişinin aşırı hayal kurarak, kurduğu bu hayal dünyasının çevresi ile iletişimini engellemesi, günlük işlerini aksatması, hayallerin kontrolden çıkarak hayal kurmaya engel olamaması hastalığı olarak bilinmektedir. psikiyatrik durumdur. Aşırı hayal kuran insanlarda oluşan bazı belirtiler kişden kişye değişmekle birlikte ortak olarak tespit edilen belirtiler ise şunlardır:

  • Kendi karakterleriyle hikâye benzeri özellikleri ile canlı hayaller
  • Gerçek hayattaki olayların üzerinden hayaller kurmak.
  • Günlük işlerini aksatmak.
  • Gece uykusuzluk.
  • Hayal kurmaya karşı dayanılmaz bir istek.
  • Hayal kurarken belirli ve hep aynı hareketleri yapma.
  • Hayal kurarken yüz ifadeleri, jest mimik yapma
  • Hayal kurarken kendi kendine fısıldayarak veya yalnız olduğunda yüksek sesle konuşma, kendi kendine sinirlenme veya gülme
  • Saatlerce sürebilen hayaller kurabilme.
  • - Bu rahatsızlığın bilinen bir tedavisi olmamakla birlikte değişik ölçüm metotları ile tespit edilebilmektedir. Ancak tıp literatüründe bir hastalık olarak kabul görmemektedir.
  • kontrolden çıkan hayallerin günlük hayatımıza yansıdığını bile görebiliriz. Budur, aniden yazıp, çizip, oynarız, eğlenceli olur.

    Maladapvite daydreaming sendromu psikolojik bir hastalık olup hayal kurma bozukluğu olarak tanımlanıyor. Kişinin gerçek hayattan, gerçeklerden bağını kopararak işlerinin aksaması, çevre ve bireylerle iletişim bağının koparılma derecesine gelmesi gibi bir çok olumsuzluklara neden oluyor son derece tehlikeli ve sinsi olan bu psikolojik hastalık insan zihnini yormuyor tam tersi mutluluktan havalara uçacakmış gibi hayallere dalarak gerçek dünyadan, yaşamdan uzaklaştırıyor bu sendromu yaşayan bireyler oldukça çoktur günümüzde…

    Türkçe karşılığı hayali gerçek… Kişi kendisini hayal dünyasına o kadar çok kaptırır ki bir süre sonra hayalleri gerçeğe dönüşür. Birey kafasında oluşturduğu bu gerçekliğe o kadar bağlanır ki bir süre sonra bu yapay gerçekte yaşamaya gerçek dünyayla bağını koparmaya başlar. İletişim eksikliği ve iletişimden kaçınma isteği bu hastalığın başlıca belirtileri arasında sayılabilir. Farkında olmasak da çoğu insan bu durumdan muzdarip diyebiliriz. Belki de bu kişiler içerisinde biz bile olabiliriz. … sevmediğimiz bir işte çalışıyorsak, yaşadığımız hayattan memnun değilsek, geçmişi özlüyorsak, olmak istediğimiz kişi olamadıysak, başka bir dünya arzuluyorsak hayallere koşmak ve orada yaşamak hepimize bir nebze daha cazip gelmiştir değil mi? Fakat maladaptive daydreaming bir çeşit rahatsızlık türü hayal kurmak güzel ama bu rahatsızlıktan muzdarip olan kişiler saatler süren hayaller kurabilir ve günlük hayattaki işlerini aksatabilir. Öyle ki hayal kurarken mimik yapabilir ve hatta fısıldayarak kendisi ile konuşabilir bu esnada hep aynı hareketleri sergileyebilir. Geceleri uykuya dalmada zorluk çekebilir…