Türkçe'nin tarihi dönemleri nelerdir?

Türkçe’nin tarihi dönemleri nelerdir?Türkçe’nin tarihi dönemleri hakkında bilgi verir misiniz?

Bu dönemin hangi tarihleri kapsadığı tam olarak bilinememektedir. Bu dönemde Türkçe henüz dahil olduğu Altay dil grubu içerisinde yer almaktadır.

  • 2. İlk Türkçe (En Eski Türkçe) Dönemi
  • 3. Ana Türkçe Dönemi (M.S. 1-5. yy.)
  • Bu dönemde Hun tarihine dayanmaktadır. Bu dönemde Hunlar Çinliler ile etkileşim içine girdiğinden dolayı bu dönem Türkçesi hakkında Çin kaynaklarından bilgi edinmekteyiz.

  • 4. Eski Türkçe (M.S. (6-13. yy)
  • Türkçenin ilk yazılı kaynaklarının yer aldığı (Ayrıca Bkz⇒ Göktürk Yazıtları) İslamiyet öncesi dönem ile 13.yüzyıl arasında kullanılan Türkçedir. İlk yazılı metinlerimiz olan Orhun Abidelerinde kullanılan Türkçe, yazı dilinin başlangıcı değil işlenmiş ve gelişmiş bir yazı dilini ifade eder. Bu dönem Göktürk Devleti’nin kuruluşuyla başlar. Bu dönem Türkçesini Göktürkçe, Uygurca ve Karahanlı Türkçesi olarak iki başlıkta inceleyebiliriz.

    Göktürkçe

    Kök Türklerin kullanmış olduğu dil evresini ifade etmektedir. Bu dönemde ilk yazılı metinlerimiz olan Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan taşlarına bugüne kadar varlığını korumuş bir dil işlenmiştir. Göktürkler bu abidelerde kendi alfabeleri olan “Göktürk alfabesi”ni kullanmışlardır.

    Uygurca

    Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu olarak bilinir. Yerleşik hayata geçmelerinde benimsemiş oldukları Maniheizm dininin büyük etkisi bulunmaktadır. Yeni dinleriyle ilgili yazmış oldukları metinler dönemin diline ışık tutan önemli eserlerdendir. Ayrıca Bkz⇒ Uygur Metinleri

    Karahanlı (Hakaniye) Türkçesi

    Karahanlılar İslamiyeti kabul eden ilk Türk devletidir. Türklerin İslamiyeti kabul etmelerinden sonra kültür hayatlarındaki köklü değişikliklerin neticesinde dilde de önemli değişiklikler olmuştur. Bu dönemde Arap alfabesi kullanılmış ve Türkçeye Arapçadan kelimeler transfer edilmiştir. Bu dönemde Kaşgarlı Mahmut’un yazmış olduğu Dîvânu Lugâti’t–Türk dil üzerine yazmış önemli bir eser olarak karşımıza çıkar. Ayrıca bu dönemde (Ayrıca Bkz⇒) İslamiyet sonrası yazılan ilk eserler de ortaya konulmuştur.

  • 5. Orta Türkçe
  • Eski Türkçe ile yeni Türkçe arasında bir köprü görevi gördüğünden dolayı “Orta Türkçe” adıyla anılmıştır. Bu dönem Türkçesi İslam medeniyetinden oldukça etkilenmiş ve bünyesinde önemli değişiklikler yaşanmıştır. Bu dönem yaklaşık olarak 13-14. yüzyıllar arasını kapsamaktadır. Orta Türkçe kendi içinde dört farklı kolda gelişim göstermiştir:

    Harezm Türkçesi

    Harezm Türkçe 12 ile 14. yüzyıllar arasında Batı Türkistan’da gelişmiş olan yazı dilidir. Karahanlı Türkçesine dayansa da göç eden Oğuz ve Kıpçakların etkisi altında şekillenmiştir.

    KUZEYDOĞU TÜRKÇESİ (11-21 yy.)

    c. Kıpçak Türkçesi

    d. Çağatay Türkçesi

    Türkçenin tarihî gelişimi dönemler hâlinde ele alınabilir. Türkçenin İlk Türkçe ve Ana Türkçe döneminden kalan yazılı belge elimizde olmadığı için bu dönemler “karanlık dönem” sayılmaktadır. İlk Türkçe döneminde Altay dilleri olan Moğolca, Mançuca, Tunguzca, Korece, Japonca dillerinin daha birbirinden ayrılmadığını söyleyebiliriz.